2.6. Sprawa polska pod koniec wojny. Karta pracy, plik: 26-sprawa-polska-pod-koniec-wojny-karta-pracy.docx (application/vnd.openxmlformats-officedocument Upadek powstania styczniowego stanowił dla narodu polskiego wstrząs ogromny, głęboki, odbierający nadzieję na przetrwanie, szok porównywalny z załamaniem po trzecim rozbiorze. Było to wynikiem nic tylko krwawych strat, zniszczeń i rozmaitego typu represji, lecz przede wszystkim opartego na twardych realiach przeświadczenia, że w życiu publicznym Polacy przestali być na trwałe podmiotem czegokolwiek, że o ich losie decydują li tylko zaborcy, że wreszcie sprawa polska jako problem międzynarodowy, jako kwestia europejska przestała istnieć. Polacy stać się mieli ostatecznie Rosjanami, Prusakami i Austriakami. Sytuacja była pod tym względem klarowna, choć raczej trudno radować się wespół z Bronisławem Szwarcem, który pisał: „Powstanie zrobiło to, że już nas nie dusi polski renegat przy pomocy Polaka szpiega i Polaka żołdaka”.Część społeczeństwa liczyła jeszcze do 1870 roku na odrodzenie sprawy polskiej przy poparciu Francji Napoleona III. lej klęska w wojnie z Prusami pogłębiła jeszcze bardziej nastroje przygnębienia panujące w Polsce po 1864 roku. W istocie po pokonaniu Francuzów bismarckowskie Niemcy, które uprzednio zwyciężyły Danię i Austrię, stały się militarno-politycznym, hegemonem Europy, a po stłumieniu powstania styczniowego przez Rosję żaden rząd europejski nie podejmował już kwestii polskiej. Nie brano pod uwagę możliwości odrodzenia państwa polskiego i prawa do życia narodu polskiego. Pod koniec XIX wieku istniała, owszem, sprawa bułgarska, rumuńska, serbska czy turecka, lecz już nie polska. Problem poddanych polskich uznany został w Europie powszechnie za wewnętrzną kwestię rządów zaborczych. Granice przebiegające przez Polskę coraz mocniej ją dzieliły, wrastając w rzeczywistość gospodarczą, społeczną, instytucyjno-prawną i kulturalną. Nawet pod sam koniec stulecia, gdy załamał się był sojusz trzech cesarzy, a Rosja znalazła się wraz z Francją w bloku politycznym przeciwstawnym Niemcom i Austro-Węgrom, nikt w Europie nie próbował umiędzynarodowić sprawy polskiej. Jeśli istniała potencjalnie, to jedynie na linii Berlin-Petersburg lub jako marginalna sprawa jednego z mocarstw (autonomia Galicji w ramach Austrii). Postępowało, wspierane przez mocarstwa rozbiorowe, zespolenie ziem polskich z organizmami gospodarczo-państwowy- mi Rosji, Niemiec i Austrii. Polacy skazani zostali w pesymistycznych, acz bardzo realnych prognozach na unicestwienie lub raczej obumarcie jako naród albo też – przy rokowaniach optymistycznych – wegetowanie jako trzy odrębne narodowości, drobne mniejszości etniczne w łonie wielkich zależność Polski nie była tak przygniatająca i totalna jak w ostatnich dziesięcioleciach XIX i początkach XX stulecia. A jednak, mimo intensywnej germanizacji i rusyfikacji, nigdy nic ustała walka o zachowanie narodowości, o polską kulturę, tożsamość narodową, a nawet (choć zakrawało to na utopię) odrodzenie niepodległego państwa. Przebiegała ona w warunkach innych niż przed 1863 rokiem. Na miejsce upadającego i zdegenerowanego ustroju półfeudalnego wkraczał szybko kapitalizm. Przeobrażał kraj, lecz przybierał najmniej dla społeczeństwa korzystną formę strukturalnie słabego systemu zależnego, peryferyjnego, dezintegrującego zbiorowość polską na zabory i wewnątrz poszczególnych narodowo część społeczeństwa polskiego, a z dziesięciolecia na dziesięciolecie rosła ona w liczbę, zadawała sobie po 1864 roku zasadnicze pytanie, znane już Polakom od stu lat: co dalej robić? Wbrew smutnej rzeczywistości załamanie popowstaniowe, acz nader głębokie, było stosunkowo krótkotrwałe. W warunkach dość powszechnego potępienia, a nieraz i autopotępienia powstańczej irredenty (nie było ono wszakże tak bardzo powszechne i trwałe, jak to dotąd przyjmowano) na czoło wysunęły się dwie tendencje: konserwatywno-ugodowa i lojalistyczna oraz aktywistyczna, czyli pozytywistyczna. Obydwie miały różne odcienie społeczne i regionalne. Obydwie – lecz przede wszystkim druga, liberalizująca, której rzecznicy zdawali sobie sprawę z tego, że minął czas wielkich zrywów i snucia marzeń o obcej pomocy i umiędzynarodowieniu spraw polskich – starały się koncentrować na pracy „realnej”, codziennej, na krzątaniu się wokół problemów gospodarczych, oświatowych i kulturalnych, choć nieraz musiały po trosze uznać konieczność konspiracji. Uważano, że czas „zstąpić do głębi”, do ludu i narodu, że trzeba liczyć na siebie. To samo zresztą odnosić się miało pod koniec wieku do odradzającego się nurtu niepodległościowego. Za motto nowych (choć nie tak bardzo) dążeń Polaków służyć mógł wiersz Włodzimierza Zagórskiego:Minął złoty czas krzykactwa|…| Czas eposu tromtadratów|…| Naród z ciężkich snów ocknięty Skupił ducha w pracy cichej;|…| Ufni w przyszłość, kroczym trzeźwiDrogą naszych prac mozolną,W jedną tylko wierząc prawdę,Że nam robić głupstw nie wolno!A wtórował mu Wielkopolanin Józef Kościelski:Odrodzenie zawlec sutsze,Robocze suknie wzuć,Choć dni do pracy krótsze,Nie myśleć wciąż o jutrze i kuć, i kuć, i między upadkiem powstania styczniowego a wybuchem rewolucji 1905 roku, czasy wyjątkowo ciężkie i pełne niepowodzeń, były jednak epoką niezwykle twórczą w każdej niemal dziedzinie, epoką dojrzewania narodu zapomnianego w Europie i przez Europę, narodu, który nic zrezygnował ze swego prawa do życia i rozwoju.
IV – wojna z Prusami (I wojna polska) 1806 - 1807. Wielka Brytania, Prusy, Rosja. 1806: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwach pod Jeną i Auerstedt (po sukcesie Napoleon wydaje dekret o blokadzie kontynentalnej Anglii) 1807: Francja wkracza na ziemie polskie. Luty 1807: nierozstrzygnięta bitwa pod Iławą
Wojsko i Technika Historia 4/2018General Edward Smigly-Rydz prezentuje naczelnikowi panstwa Jozefowi Pilsudskiemu wojska, ktore wyzwolily Wilno w kwietniu 1919 r. Jesienią 1918 r. Wielka Wojna dobiegała powoli końca. Zdawano sobie z tego sprawę wszędzie. Porażka państw centralnych była już oczywista, nieznane były jeszcze rozmiary ich klęski. Nie wiedziano też, jak bardzo powojenny świat będzie przypomniał ten sprzed 1914 r., i jakie – jeśli w ogóle – będzie w nim miejsce Polski. W drugiej połowie 1918 r. armia niemiecka na froncie zachodnim została zmuszona do coraz szybszego odwrotu, a front bałkański rozpadał się jak domek z kart. 30 września Bułgaria – jako pierwsze z państw centralnych – podpisała zawieszenie broni, co popchnęło generalicję niemiecką do poproszenia Stanów Zjednoczonych o zaprzestanie walk, jako podstawę do porozumienia przedstawiając „14 punktów” prezydenta Wilsona. Na wiadomość o negocjacjach pomiędzy Berlinem i Waszyngtonem jako jedna z pierwszych zareagowała Rada Regencyjna Królestwa Polskiego. 7 października zapowiedziała stworzenie niepodległego państwa, obejmującego wszystkie ziemie polskie, z dostępem do morza, z polityczną i gospodarczą niezawisłością, jak też terytorialną nienaruszalnością. Było to jawne wypowiedzenie posłuszeństwa okupantom. Nie zareagowali ani Niemcy, ani Austriacy. Polska była już wolna, zarówno formalnie, jak i faktycznie. Na razie jednak Polska miała kształt wyłącznie Królestwa Polskiego, a i to ograniczającego się do terenów okupacji niemieckiej. Pod koniec miesiąca Rada Regencyjna podjęła kroki zmierzające do podporządkowania sobie również innych polskich ziem. Do Lublina, do stolicy okupacji austriackiej wysłała swoich przedstawicieli, wyposażonych nie tylko w pełnomocnictwa, ale również wspartych podążającym za nimi batalionem Polskiej Siły Zbrojnej. Przedstawiciele Rady Regencyjnej dotarli również do Lwowa i Krakowa, te misje były jednak mniej udane. W październiku 1918 r. Rada Regencyjna działała całkowicie samodzielnie. Zapowiedziała wybory do sejmu, sformowano nowy rząd – 23 października jego premierem został Józef Świeżyński. Niemcy nie zareagowali. Nie zareagowali również na reformy wojskowe: wprowadzenie nowej roty przysięgi, ogłoszenie poboru rekrutów urodzonych w 1897 r., przyjęcie do służby weteranów polskich korpusów na wschodzie i legionistów. W przeciągu niespełna miesiąca – zanim jeszcze przeprowadzono pobór – stan Polskiej Siły Zbrojnej powiększył się dwukrotnie: 2 listopada służyło w niej 477 oficerów, 1007 podoficerów i 9232 żołnierzy. 28 października mianowano nawet tymczasowego naczelnego wodza Wojska Polskiego – został nim generał Tadeusz Rozwadowski. Tymczasem nominalny zwierzchnik Polskiej Siły Zbrojnej – i generalny gubernator okupacji niemieckiej generał Hans von Beseler zachowywał bierność. Zgadzał się na większość polskich postulatów, stopniowo ograniczając swoją władzę do bycia zwierzchnikiem niemieckich wojsk okupacyjnych. Niemców w Królestwie Polskim było około 80 000 – większość stanowili urzędnicy i ich rodziny. Niemal połowa spośród nich przebywała w Warszawie. Żołnierze niemieccy wiedzieli, że wojna dobiega końca i chcieli wracać do domów. Generał Beseler wiedział o tym doskonale i zdawał sobie sprawę, że nie zgodzą się, aby siłą spacyfikować Polaków. Jednak żołnierze niemieccy mogli stać się agresywni i brutalni, gdyby uznali, że Polacy zagrażają ich bezpieczeństwu. Nieco inna sytuacja była w zaborze austriackim. W połowie października Księstwo Cieszyńskie zadeklarowało chęć stania się częścią Polski, a polscy deputowani do parlamentu w Wiedniu ogłosili, że czują się obywatelami Polski, a nie Austrii. 28 października w Krakowie powstała Polska Komisja Likwidacyjna, mająca nie tyle zarządzać dawną Galicją, co zlikwidować jej austriacką administrację – to znaczy przejąć obowiązki, pieczęcie i klucze do kas pancernych. Monarchia Habsburgów zaczęła się zresztą rozsypywać i pod koniec miesiąca niemal wszystkie wchodzące w jej skład narody ogłosiły niepodległość. Fatalny był wymiar wojskowy tego rozpadu: armia austro-węgierska przestała istnieć i rozeszła się do – często dalekich – domów. Pod koniec miesiąca grupy zdemobilizowanych żołnierzy różnych narodowości wędrowały po Lubelszczyźnie, Kielecczyźnie i Małopolsce, swoim zachowaniem sprawiając, że trudno było rozpoznać, czy są zagubionymi rozbitkami dążącymi do domów rodzinnych, czy agresywnymi bandytami rabującymi i gwałcącymi bezbronnych. Polska stanęła w obliczu całkowitego chaosu. Groźni byli nie tylko maruderzy w austriackich mundurach, ale również swojscy rewolucjoniści. Koniec wojny zapowiadał również koniec starego systemu społecznego. Wśród polskich robotników i chłopów byli tacy, którzy postanowili ten koniec przyspieszyć i samowolnie wymierzyć sprawiedliwość fabrykantom i ziemianom. Doszło do – na całe szczęście niewielu – rabunków i zabójstw. Wreszcie kolejnym niebezpieczeństwem były zwykli przestępcy, którzy zwietrzyli szanse splądrowania opuszczonych magazynów wojskowych, a przy okazji – własności prywatnej. Przestępcy byli tym bardziej groźni, że uzbrojeni w broń masowo porzucaną – czy sprzedawaną – przez żołnierzy austriackich i niemieckich. Broń była zresztą powszechnie dostępna – mieli ją nie tylko maruderzy, nie tylko przestępcy, nie tylko rewolucjoniści, ale również zwykli obywatele lękający się o swoje bezpieczeństwo. W następnych tygodniach sytuacja mogła się tylko pogorszyć: ze wschodu miało nadejść milion zdemobilizowanych niemieckich żołnierzy chcących powrócić do domów, a zaraz za nimi podążali rosyjscy bolszewicy. Ten strach zwykłych ludzi – przed maruderami, rewolucjonistami, kryminalistami, bolszewikami – był istotnym czynnikiem polskiego życia politycznego w końcu 1918 r. Jelcz w roku 70-lecia W bieżącym roku zakłady Jelcz Sp. z obchodzą 70. rocznicę swego powstania. Na przestrzeni tego okresu odnotowały wiele sukcesów, ale nie zabrakło także gorszych momentów. W latach 70.... Samochód pancerny: szansa czy kłopot dla WP Dominującą rolę w historii działań wojennych z lat 1918-1921 mających doprowadzić do odzyskania przez Rzeczpospolitą niepodległości i utrwalenia jej granic odegrała bez wątpienia piechota, kawaleria i artyleria. Znane jest... Postępy programu taktycznego pojazdu wielozadaniowego 4×4 z Huty Stalowa Wola Kieleckie Międzynarodowe Targi Służb Mundurowych i Bezpieczeństwa Publicznego POLSECURE, które odbyły się w dniach 27-29 kwietnia, stały się kolejną okazją do zapoznania się z jednym z najnowszych produktów Huty... Rozwój polskiej amunicji precyzyjnej naprowadzanej na odbite światło lasera Pomimo pandemii COVID-19, problemów z dostępnością poligonów i innych przeszkód organizacyjnych, prowadzone w Polsce prace nad amunicją precyzyjnego rażenia zbliżają się do momentu osiągnięcia zdolności do uruchomienia produkcji pierwszych... Centralny Okręg Przemysłowy a Wojsko Polskie Centralny Okręg Przemysłowy a Wojsko Polskie. Były przecie i dwa wielkie dokonania, zapoczątkowane i rozwinięte pod patronatem rządu, przy żywym poparciu ludności: Gdynia i Centralny Okręg Przemysłowy. Oba wiążą... Centralny Okręg Przemysłowy a Wojsko Polskie Dyskusja nad ustanowieniem w centrum Rzeczpospolitej obszaru pozwalającego na bezpieczny rozwój potrzebnych odrodzonemu państwu gałęzi przemysłu rozpoczęła się krótko po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej i podpisaniu traktatu ryskiego. Jeszcze pod koniec 1921 r.... Piechota Wojska Polskiego 1940 Piechota stanowiła zdecydowanie najliczniejszy rodzaj broni w strukturach WP i to na niej opierał się w dużej mierze potencjał obronny państwa. Procentowy udział formacji w całości sił zbrojnych II... Boje Ludowego Wojska Polskiego w „Mokrym trójkącie” We wrześniu 1944 r. wojskom 1 Frontu Białoruskiego – w ramach którego walczyła 1 Armia LWP – udało się zdobyć prawobrzeżną Warszawę oraz przyczółek pułtusko-serocki nad Narwią. Pomiędzy nimi,... Pierwsze Cougary w Polsce 20 czerwca do Polski, drogą morską, dotarło pierwszych 71 pojazdów minoodpornych (tzw. MRAP) Force Protection Cougar 4×4, przekazanych Siłom Zbrojnym RP przez administrację Stanów Zjednoczonych w ramach programu pomocy... Eurosatory 2022 – wszystkie czołgi duże i małe Paryskie salony Eurosatory, prezentujące przede wszystkim uzbrojenie i sprzęt szeroko rozumianych wojsk lądowych, a także naziemne systemy przeciwlotnicze, zazwyczaj były miejscem premier nowych wozów bojowych czołowych europejskich producentów, a... Mission Master – bezzałogowy mistrz misji z Kanady Platformy bezzałogowe różnych klas i przeznaczenia odgrywają coraz większą rolę na współczesnym polu walki i wydaje się, że będzie ona rosnąć. Nie może zatem dziwić, że wielu producentów zaawansowanego... Radziecki kołowy transporter opancerzony BTR-40 BTR-40 jest jednym z najmniej rozpoznawalnych radzieckich transporterów opancerzonych. Znacznie lepiej zapisał się w pamięci podobny do niego, choć większy BTR-152. Niezależnie od tego BTR-40 współtworzył pierwszą generację radzieckich transporterów... Panzerkampfwagen V Panther Trwają spory historyków i specjalistów wojskowych, który z czołgów średnich II wojny światowej był najlepszy: radziecki T-34 czy niemiecki PzKpfw V Panther? Średni, bowiem to właśnie ta klasa pojazdów... Z którą armatą przeciwko Armacie? Opracowanie w Federacji Rosyjskiej czołgu T-14 Armata stanowiło dla państw Zachodu impuls do poszukiwań odpowiednich środków przeciwdziałania. Między innymi powrócono do rozpoczętych jeszcze w trakcie zimnej wojny prac nad... Postępy programu taktycznego pojazdu wielozadaniowego 4×4 z Huty Stalowa Wola Kieleckie Międzynarodowe Targi Służb Mundurowych i Bezpieczeństwa Publicznego POLSECURE, które odbyły się w dniach 27-29 kwietnia, stały się kolejną okazją do zapoznania się z jednym z najnowszych produktów Huty... Rosyjski resort obrony podsumowuje 2021 rok Pod koniec grudnia Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej publicznie podsumowało wykonanie zaplanowanych dostaw uzbrojenia i innych inwestycji na rzecz Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej. Okazją ku temu były transmitowane w... Chinskie systemy i zestawy bliskiego zasięgu Wielość chińskich systemów dużego i średniego zasięgu, opisanych w WiT 1/2022 nie jest bynajmniej usprawiedliwiona potrzebami obrony przeciwlotniczej Państwa Środka i jego sił zbrojnych. Nie da się też zauważyć... Z którą armatą przeciwko Armacie? Opracowanie w Federacji Rosyjskiej czołgu T-14 Armata stanowiło dla państw Zachodu impuls do poszukiwań odpowiednich środków przeciwdziałania. Między innymi powrócono do rozpoczętych jeszcze w trakcie zimnej wojny prac nad... Neptun – ukraiński rakietowy system obrony wybrzeża 5 kwietnia pierwszy w pełni funkcjonalny prototyp samobieżnego rakietowego systemu obrony wybrzeża Neptun RK-360MC został zademonstrowany publicznie w trakcie prób zakładowych, w czasie których po raz pierwszy odpalono z... Plan Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP 28 lutego w Dowództwie Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak podpisał jeden z najważniejszych dokumentów planistycznych Wojska Polskiego – „Plan Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP na lata 2017–2026... Nexter 105 LG1 – artyleryjska waga lekka Spółka Nexter Systems jest znanym producentem artylerii lufowej, tak samych dział, jak i amunicji szerokiej gamy kalibrów – także do uzbrojenia tej kategorii wytwarzanego poza NATO. Wśród dział ciągnionych... Udane strzelania amunicji do moździerza Rak Dwa lata temu, na łamach „Wojska i Techniki” 9/2016, przedstawiliśmy aktualny stan zaawansowania programu rozwoju nowej polskiej amunicji przeznaczonej do najnowszych 120 mm moździerzy samobieżnych Rak, prowadzony przez Zakłady Metalowe... Głowice z Zielonki Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia z Zielonki, znany wcześniej z wielu ciekawych opracowań z zakresu sprzętu artyleryjskiego i rakietowego, a także amunicji wielu typów, od kilku lat specjalizuje się także... Lufowa artyleria nadbrzeżna w PRL Artyleria nadbrzeżna była w pierwszych latach po II wojnie światowej jedynym prężnie rozwijającym się elementem morskiego rodzaju sił zbrojnych. Na jej rozbudowę nie szczędzono sił i środków, a siłą rażenia wszystkich... Z którą armatą przeciwko Armacie? Opracowanie w Federacji Rosyjskiej czołgu T-14 Armata stanowiło dla państw Zachodu impuls do poszukiwań odpowiednich środków przeciwdziałania. Między innymi powrócono do rozpoczętych jeszcze w trakcie zimnej wojny prac nad... Siły Zbrojne Republiki Słowackiej przejęły zmodernizowane wozy bojowe 29 maja na terenie ośrodka badawczego Lieskovec, należącego do firmy Konštrukta Defence z Dubnicy nad Váhom, minister obrony Republiki Słowackiej Peter Gajdoš przekazał żołnierzom Sił Zbrojnych Republiki Słowackiej 21, gruntownie zmodernizowanych... System rozpoznania i dowodzenia Obrony Powietrznej PRL Lata 70. w jednostkach radiotechnicznych Wojsk OPK (WOPK) charakteryzowały się przede wszystkim rozwijaniem automatyzacji dowodzenia i naprowadzania. Temu była podporządkowana ostatnia i najtrwalsza w okresie PRL reforma Wojsk... System rozpoznania i dowodzenia Obrony Powietrznej PRL cz. I Tytuł może przydługi, ale lista spraw do opisania całkiem spora. To historia rozpoczynająca się stworzeniem systemu obserwacyjno-meldunkowego na obszarze kraju, do którego stopniowo włączano kolejne posterunki radiotechniczne wyposażone w... Ciężkie terenowe podwozia w układzie 10×10 cz. II W drugiej części artykułu kontynuujemy przegląd zachodnich ciężkich terenowych podwozi wieloosiowych w układzie napędowym 10×10. Tym razem skupimy się na konstrukcjach powstałych w amerykańskiej spółce Oshkosh Defense, a dokładnie... Państwa bałtyckie przed i po 2014 r. Cz. 1 Państwa bałtyckie to dzisiaj najbardziej narażeni na atak członkowie Sojuszu Północnoatlantyckiego. Nie dość, że sąsiadują z potężnym państwem, nie wahającym się przed użyciem agresji zbrojnej jako narzędzia polityki międzynarodowej,... „Cudowne bronie” prezydenta Putina Gdy w 2002 r. Stany Zjednoczone wycofały się z zawartego w 1972 r. dwustronnego traktatu ograniczającego ilościowo i jakościowo systemy antyrakietowe, Rosja bardzo dobitnie krytykowała tę decyzję. Wskazywała na fundamentalne znaczenie... Czechy modernizują sprzęt pancerny i artylerię Po podziale na dwa niezależne państwa Bratysława i Praga w znacznej mierze roztrwoniły ten potencjał, z jednej strony redukując liczebność wojska, stany sprzętu i budżety obronne, z drugiej nie... Space Launch System 14 grudnia 1972 r., podczas trzeciego i ostatniego spaceru na powierzchni Księżyca w misji Apollo-17, astronauci Cernan i Schmitt odsłonili plakietkę umieszczoną na podwoziu lądownika. Słowa na niej umieszczone brzmiały: Tu ludzie... Zajęcie lotniska na Mokotowie Można postawić tezę, że Czyn polski z listopada 1918 r. na polu aeronautyki stał się zwornikiem prac wykonanych na rzecz awiacji jeszcze pod zaborami lub na Obczyźnie, z lotniczym dziełem pokolenia Niepodległej.... Zachodnioeuropejscy producenci ciężarówek na salonie IDEX 2021 Pomimo nadal niewygasającej pandemii COVID-19, pomiędzy 21 a 25 lutego w Abu Zabi w Zjednoczonych Emiratach Arabskich odbył się salon IDEX 2021, jedna z największych na świecie imprez targowych poświęcona... Wozy łączności Opisywane we wcześniejszej serii artykułów prace nad częściową motoryzacją dowództw i służb wielkich jednostek WP stanowiły tylko fragment procesu rozbudowy i modernizacji sprzętowej Wojska Polskiego. Choć bez wątpienia nasycenie... Jelcz w programie Jak Wkrótce system zabezpieczenia logistycznego Sił Zbrojnych RP wzbogaci się o nowe zestawy pojazdów przeznaczonych do transportu ciężkich ładunków, w tym czołgów, innych ciężkich pojazdów, sprzętu wojskowego i kontenerów. Polscy... Działalność kosmiczna Profesora Piotra Wolańskiego Lista osiągnięć Profesora Wolańskiego jest długa: wynalazki, patenty, badania naukowe, projekty ze studentami. Podróżuje po całym świecie z odczytami i wykładami i wciąż otrzymuje wiele ciekawych propozycji w ramach międzynarodowej... Czas sanacji Przewrót majowy był ewenementem w dziejach świata. Rebelianci odnieśli zwycięstwo, ale nie zawieszono konstytucji, nie rozwiązano parlamentu i nie wprowadzono stanu wyjątkowego na terenie całego kraju. Więzienia nie zapełniły się pokonanymi,... JELCZ Regina, Krab, Kryl, Langusta, Baobab, Liwiec, Morska Jednostka Rakietowa, Pilica, Wisła, Odra, Daglezja – to wszystko nazwy programów lub urządzeń, w których ważną rolę pełnią ciężarówki zaprojektowane i wyprodukowane... Perkoz ze Świdnika dla powietrznych kawalerzystów 1 lipca, w należącej do koncernu Leonardo Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL-Świdnik odbyła się uroczystość podpisania, zapowiadanego od kilku tygodni kontraktu na zakup 32 wielozadaniowych śmigłowców transportowych AW149. Supermarine Spitfire z silnikami Rolls-Royce Griffon Jeden z najlepszych samolotów myśliwskich II wojny światowej Supermarine Spitfire przez dłuższy czas był napędzany silnikiem o stosunkowo małej pojemności. Kamow Ka-50 i Ka-52 Ka-52, zaprojektowany przez biuro konstrukcyjne Nikołaja Kamowa w Liubercach i produkowany seryjnie przez firmę Progress w Arsenjewie na Dalekim Wschodzie Rosji, to śmigłowiec rozpoznawczo-bojowy, którego zadaniem jest prowadzenie rozpoznania,... Lockheed Martin F-35 Lightning II - 20 lat programu Czas szybko mija. Po wielu latach przyglądania się z boku i bez emocji światowemu fenomenowi, jakim dla wielu z nas jest taktyczny samolot bojowy wykonany w technologii utrudnionej wykrywalności... Pomostowe samoloty bojowe dla Sił Powietrznych Koniec maja bieżącego roku przyniósł ożywioną dyskusję nad kolejnym pakietem „pomostowych” zakupów Ministerstwa Obrony Narodowej z pominięciem krajowego przemysłu obronnego. Miało to związek z wizytą ministra Mariusza Błaszczaka... Spitfire w walkach o Afrykę Północną 1942-1944 r. Pierwsze samoloty myśliwskie Supermarine Spitfire przybyły do Afryki dopiero, gdy na tym teatrze działań wojennych przewaga Niemców sięgnęła poziomu krytycznego. Chociaż ostatecznie przeważyły szalę zwycięstwa na korzyść lotnictwa aliantów, wbrew... Śmigłowce bojowe Kamow Ka-50 i Ka-52 Ministerstwo Obrony ZSRR zaakceptowało jednomiejscowego Ka-50, ale nie oznaczało to, że zrezygnowało ze śmigłowca dwumiejscowego. Dopiero dwumiejscowa wersja Ka-52, z nowymi sensorami i nowym uzbrojeniem, okazała się naprawdę udana... Postępy programu Next Generation Air Dominance Siły powietrzne Stanów Zjednoczonych (US Air Force, USAF) stopniowo ujawniają coraz więcej informacji na temat programu budowy platform przewagi powietrznej następnej generacji – NGAD (Next Generation Air Dominance). Ma... Wystawa Armia 2020 Rosyjski loyal wingman Firma Kronsztadt z Sankt Petersburga, która właśnie wprowadziła do produkcji pierwszy w Rosji nowoczesny duży samolot bezzałogowy Inochodziec-BLA (Orion), kontynuuje ekspansję do nowych obszarów. Federacja Rosyjska zaczęła rozwijać współczesne... Lockheed Martin Lockheed Martin to jeden z trzech największych koncernów amerykańskiego przemysłu lotniczo-kosmicznego obok Boeinga i Northropa Grummana. W obecnej formie funkcjonuje od 1995 r., kiedy to nastąpiło połączenie Lockheed Corp.... Pierwszy lot Valora 18 grudnia ubiegłego roku po raz pierwszy wzbił się w powietrze prototyp zmiennowirnikowca Bell V-280 Valor. To doniosłe wydarzenie nie tylko dla jego konstruktorów, ale prawdopodobnie także dla rozwoju światowego... Chińskie AG-600 Łodzie latające, to jedna z najrzadziej obecnie konstruowanych klas samolotów. Swoją świetność przeżywały w okresie międzywojennym i w czasie II wojny światowej, gdy wydawało się, że stanowią najlepsze rozwiązanie... Wojska Rakietowe OPK 1959-1967 r. Wojska pierwszych kilku minut III wojny światowej. To określenie na lata przylgnęło do obsług w dywizjonach ogniowych Wojsk Obrony Powietrznej Kraju, które były wyposażone w przeciwlotnicze zestawy rakietowe. To... Jubileusz WCBKT Pięćdziesiąt lat mija od powstania Zakładu Produkcji Doświadczalnej Wojskowej Akademii Technicznej, którego prawnym następcą jest Wojskowe Centralne Biuro Konstrukcyjno-Technologiczne Od początku swego istnienia podmiot ten był nastawiony na... Pierwszy C-27J Spartan w słowackim lotnictwie Leonardo C-27J Spartan jest wojskowym, dwusilnikowym lekkim samolotem transportowym strefy taktycznej, w klasycznym dla maszyn o tym przeznaczeniu układzie górnopłata. Jest efektem współpracy włoskiej firmy Alenia Aermacchi (obecnie Leonardo... Sloboda-2017 cz. 1 20 października 2017 r. na lotnisku Batajnica położonym niedaleko stolicy Serbii Belgradu odbyły się pokazy nowych zdolności operacyjnych Sił Zbrojnych Republiki Serbskiej, osiągniętych dzięki pozyskaniu nowego uzbrojenia oraz wyposażenia, pod kryptonimem Sloboda-2017... Bezzałogowe systemy powietrzne w Siłach Zbrojnych RP Bezzałogowe systemy powietrzne stanowią dziś niezwykle istotny element wyposażenia każdego rodzaju sił zbrojnych i wykonują bardzo różnorodne zadania, przy czym najważniejsze to prowadzenie wielospektralnego rozpoznania obiektów w głębi obszaru... Bezzałogowce FlyEye, Warmate i Gladius dla Sił Zbrojnych RP Firmy wchodzące w skład największego polskiego prywatnego podmiotu przemysłu obronnego – Grupy WB – nie mogą ostatnio narzekać na brak zainteresowania resortu obrony narodowej ich produktami. W przypadku wieży... Boeing MQ-25A Stingray MQ-25A Stingray to pierwszy w historii bezzałogowy samolot tankowania powietrznego przeznaczony dla Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (US Navy). To co w tym programie jest niezwykle ważne i zarazem bardzo... Bezzałogowe przyspieszenie Nieoczekiwanie, koniec roku przyniósł zawarcie umowy pomiędzy Inspektoratem Uzbrojenia a Polską Grupą Zbrojeniową dotyczącej zakupu dla Sił Zbrojnych RP 25 zestawów bezzałogowych aparatów latających klasy mini, kryjących się... Nowe rakiety Seulu Cz. 2 Pociski manewrujące 15 września 2021 r. w południo-wokoreańskich mediach ukazał się, udostępniony przez Ministerstwo Obrony Narodowej Republiki Korei, materiał filmowy, w którym ujawniono aż cztery nowe systemy uzbrojenia rakietowego opracowane przez... Bezzałogowe Bayraktary TB2 dla Sił Zbrojnych RP 24 maja, w czasie wizyty delegacji państwowej Rzeczypospolitej Polskiej z prezydentem Andrzejem Dudą na czele w Republice Turcji, została podpisana umowa na dostawę bezzałogowych systemów powietrznych Baykar Bayraktar TB2... Rosja przyspiesza zakupy 26 lutego rosyjski minister obrony Siergiej Szojgu wizytował zakład firmy Kronsztadt w Tuszyno w Moskwie, gdzie produkowane są bezzałogowe samoloty Inochodziec dla rosyjskich sił zbrojnych i projektowane są kolejne... Nowy sprzęt na defiladach z okazji Dnia Sił Zbrojnych Islamskiej Republiki Iranu Zagraniczne oceny irańskiego przemy-słu obronnego i jego produktów są niejednoznaczne. Z jednej strony powstają w tym państwie ewidentnie zaawansowane konstrukcje, takie jak: rakietowe systemy przeciwlotnicze, skomplikowane stacje radiolokacyjne i... Antonow An-225 historia pewnego marzenia Historia rozwoju największego na świecie eksploatowanego do niedawna samolotu transportowego związana jest z prowadzoną w okresie zimnej wojny rywalizacją o prymat w podboju kosmosu między dwoma supermocarstwami. Turystyka kosmiczna Koncepcje tanich statków przeznaczonych do załogowych lotów balistycznych, pojawiały się od trzydziestu lat. Projektowania i budowy takiego statku podejmowały się różne firmy i osoby prywatne, jednak wszelkie wysiłki kończyły... Rakieta Angara 29 kwietnia z kosmodromu Plesieck wystrzelona została rakieta nośna o numerze seryjnym 1Ł. Wyniosła ona na orbitę (perigeum 279 km, apogeum 294 km, inklinacja 96,45°) satelitę Ministerstwa Obrony... Chińskie orbitery a propaganda Zachodu W październiku i listopadzie interneto-we wydanie brytyjskiego dziennika „Financial Times” opublikowało artykuły poświęcone, przeprowadzonym przez Chińską Republikę Ludową testom w locie statku powietrznego, określonego w obydwu artykułach pociskiem hipersonicznym... Amerykanie znów latają w kosmos Tytuł artykułu jest nieco mylący, gdyż Amerykanie przebywają przecież nieprzerwanie na orbicie okołoziemskiej już od końca roku 2000, kiedy to na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej znalazła się jej pierwsza stała... Misja Apollo-13 Jest późny poniedziałkowy wieczór 13 kwietnia 1970 r. W Centrum Kontroli Misji, zlokalizowanym na terenie Ośrodka Lotów Załogowych (Manned Spacecraft Center, MSC) w Houston trwają przygotowania kontrolerów do przekazania... Co piszczy w Układzie Słonecznym? Przed czterema laty, w artykule pod identycznym tytułem, zamieściłem zestawienie i krótki opis misji wszystkich sond kosmicznych, które funkcjonowały na i w pobliżu planet i innych ciał naszego układu... Debiut Starlinera Po marcowym pierwszym locie orbitalnym statku kosmicznego Crew Dragon firmy SpaceX, pod koniec roku przyszła kolej na debiut konstrukcji konkurenta w ramach projektu NASA Commercial Crew Program – Starlinera... Gävle i Sundsvall – szwedzkie korwety pomostowe 4 maja szwedzka Administracja ds. Materiałów Obronnych (FMV, Försvarets materielverk), w trakcie uroczystości w Muskö, przekazała Marinen zmodernizowaną korwetę HMS (Hans Majestäts Skepp) Gävle. Jest to niespełna 32-letni okręt,... Miecznik w stylu MEKO Na początku lutego grupa polskich dziennikarzy miała okazję zapoznać się z ofertą niemieckiego holdingu stoczniowego thyssenkrupp Marine Systems, przygotowaną w odpowiedzi na program budowy fregat dla Marynarki Wojennej RP... Podwodne siły odstraszania Najwyższego Przywódcy Marynarka Wojenna Koreańskiej Armii Ludowej (Chos˘on-inmingun Haegun, dalej CIH), mimo słabości, związanej przede wszystkim z niskim poziomem zaawansowania technicznego, jest stosunkowo liczna. Składa się na nią bowiem ponad 430... Arrowhead 140 Made in Poland? Od chwili, gdy pod koniec lutego obecnego roku minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak ogłosił niezwykłe przyspieszenie programu okrętu obrony wybrzeża pk. Miecznik, jego temat zdominował wszelkie publikacje i wystąpienia... Korwety po szwedzku 25 stycznia Saab Kockums AB i Försvarets materielverk (FMV, Agencja Materiałów Obronnych) podpisały dwie umowy dotyczące przyszłości uderzeniowych sił nawodnych Marynarki Wojennej Królestwa Szwecji. Dokumenty obejmują fazę definicyjną... Pełna wersja artykułu Dierzkij – nowa rosyjska korweta wielozadaniowa 28 października 2016 r. w petersburskiej stoczni Siewiernaja Wierf’, pod numerem stoczniowym 1009, położono stępkę korwety wielozadaniowej Dierzkij, prototypowej jednostki projektu 20386, przeznaczonej dla Wojenno-Morskowo Fłota Federacji Rosyjskiej. Będzie... Niszczyciele typu 055 – Zumwalty Państwa Środka 30 sierpnia w stoczni Dalian Shipbuilding Industry Company w Dalian w prowincji Liaoning zwodowano ósmy, a zarazem ostatni niszczyciel rakietowy typu 055 pierwszej serii. Tym samym Marynarka Wojenna Chińskiej... Nowe systemy podwodne Kormoranów II W stoczni Remontowa Shipbuilding w Gdańsku trwa budowa dwóch seryjnych niszczycieli min projektu 258 Kormoran II. W konstrukcji i wyposażeniu Albatrosa oraz Mewy uwzględniono korekty, będące efektem doświadczeń... Brytyjskie okręty podwodne na Morzu Śródziemnym 1940-1941 Okręty podwodne Royal Navy przystąpiły do drugiej wojny światowej słabo przygotowane i szybko poniosły dotkliwe straty. Szczególnie było to widoczne na wodach południa Europy. Ostatecznie jednak to właśnie tam... Miecznik w stylu MEKO Na początku lutego grupa polskich dziennikarzy miała okazję zapoznać się z ofertą niemieckiego holdingu stoczniowego thyssenkrupp Marine Systems, przygotowaną w odpowiedzi na program budowy fregat dla Marynarki Wojennej RP... ORP Błyskawica w obronie konwoju SC-94 Wojenna historia służby niszczyciela ORP Błyskawica zawiera nadal wiele nie do końca wyjaśnionych wydarzeń i tajemnic. Nasz okręt, często był nazywany przez alianckich sojuszników „lucky ship”, ponieważ podczas II wojny światowej wielokrotnie... Mariany 1944 Podczas gdy w Europie rozgorzała walka o przyczółki w Normandii, po drugiej stronie globu rejon Wysp Mariańskich stał się areną wielkiej bitwy na lądzie, w powietrzu i na morzu, która ostatecznie... Taktyka U-Bootów w Bitwie o Atlantyk 1939-1945 W okresie II wojny światowej stosowana przez niemieckie okręty podwodne taktyka nie była wciąż taka sama. Miały na nią wpływ różnorodne czynniki: ilość zdolnych do akcji bojowych okrętów podwodnych... Pancerniki lotnicze Ise i Hyūga Jednostki typu Ise miały dość dziwną karierę. Powstały w okresie I wojny światowej jako typowe drednoty. Lecz już w kilka lat po wejściu do służby zostały poddane pierwszej z kilku... Działania okrętów podwodnych Royal Navy w Europie północno-zachodniej 1941-1945 Chociaż począwszy od połowy 1940 r. działania brytyjskiej floty podwodnej koncentrowały się na Morzu Śródziemnym, a później także na Dalekim Wschodzie, te prowadzone na wodach okalających Wyspy Brytyjskie –... Działania okrętów podwodnych Royal Navy w Europie Brytyjska marynarka wojenna, ze swoim sentymentem do wielkich okrętów nawodnych, nigdy nie darzyła własnej floty podwodnej szczególnym entuzjazmem, traktując ją bardziej jako zło konieczne. Nic zatem dziwnego, że dokonania... SSC – pływające pomosty Marines 6 lutego 2020 r. US Navy otrzymała prototypowy poduszkowiec desantowy nowej generacji LCAC-100. To milowy krok programu Ship-to-Shore Connector, który zainicjowano na początku tego stulecia. Ma on niebagatelne znaczenie dla Marynarki... Chiński lotniskowiec Shandong Gdy w 1998 r. nieznana nikomu prywatna firma Chong Lot z Makau kupiła na Ukrainie za 30 mln USD nieukończony ciężki krążownik lotniczy Wariag (eks-Riga) projektu tylko najwięksi optymiści spośród... Łahuna Łahuna. 30 stycznia tego roku ze Stoczni Remontowej „Ukrajina” w Odessie na Zatokę Odeską wyszedł po raz pierwszy – by odbyć zakładowe próby morskie – średni okręt rozpoznawczy budowany... Griemiaszczij – nowa korweta Wojenno-Morskowo Fłota Miał podnieść banderę Wojenno-Morskowo Fłota Federacji Rosyjskiej 25 grudnia ubiegłego roku, ale jego testy na Północy przedłużyły się do 20 stycznia. Chodzi o Griemiaszczego, prototypową jednostkę projektu 20385, stano-wiącego... Pół wieku Mewy 30 grudnia ubiegłego roku w Porcie Wojennym w Gdyni po raz ostatni spuszczono banderę wojenną i proporzec z flagsztoków trałowca bazowego ORP Mewa. Ten zasłużony okręt nosił je przeszło... Korweta patrolowa ORP Ślązak Na podstawie rozkazu Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych nr 560 z dnia 22 listopada 2019 r., 28 listopada w Porcie Wojennym w Gdyni po raz pierwszy podniesiono banderę i proporzec Marynarki Wojennej RP na... Seryjne Kormorany dwa 10 października w Gdańsku odbyła się potrójna uroczystość związana z programem budowy niszczycieli min projektu 258 Kormoran II. Powstają one w wyniku kooperacji trzech spółek tworzących konsorcjum – gdańskiej stoczni Remontowa... To nie Buriewiestnik – tajemnicze zdarzenie pod Nienoksą Cz. 2 W poprzedniej części artykułu przedstawiliśmy przebieg feralnych wydarzeń na 45. Państwowym Centralnym Poligonie Doświadczalnym WM FR, posiłkując się oficjalnymi informacjami krążącymi w środkach masowego przekazu i porównując je z dostępną... Wojenna służba ORP Grom Rankiem 4 maja 1940 r. w trakcie bojów sił alianckich z niemieckimi o port w Narwiku, w Rombakkenfjordzie po ataku samolotu Luftwaffe został zatopiony niszczyciel ORP Grom. Na okręcie poległo 59 marynarzy.... Jak Churchill pojmał Tirpitza, czyli zatopienie krążownika Mainz Rankiem 28 sierpnia 1914 r. dwie flotylle niszczycieli Harwich Force pod dowództwem komodora Reginalda Tyrwhitta, z dalekim wsparciem pięciu krążowników liniowych dowodzonych przez wadm. Beatty’ego wpadły od północy na wody... Heroiczny bój HMS Li Wo Znawcom spraw morskich nie trzeba przypominać losów krążowników pomocniczych HMS Jervis Bay czy HMS Rawalpindi, które stawiły czoła o wiele silniejszemu przeciwnikowi i stoczyły z nim bohaterską walkę. Mniej znane... ORP Ślązak Dobry pasterz dinghy Na początku 1942 r. polska flota wojenna na obczyźnie miała niszczyciele eskortowe OORP Krakowiak i Kujawiak, które przekazane w dzierżawę od Brytyjczyków, już od kilku miesięcy z powodzeniem wykonywały zadania... Bitwa koło Zatoki Cesarzowej Augusty Po lądowaniu Amerykanów na wyspie Bougainville, w nocy z 1 na 2 listopada 1943 r., w pobliżu Zatoki Cesarzowej Augusty doszło do zaciekłego starcia silnego zespołu japońskiego kadm. Sentarō Ōmoriego,... Samozatopienie floty duńskiej W sierpniu 1943 r. doszło do samozatopienia zasadniczej części duńskiej floty. Paradoksalnie, było to najistotniejsze wydarzenie w dziejach tej marynarki wojennej w czasie II wojny światowej. USS Olympia – ostatni wojownik z Zatoki Manilskiej Krążownik USS Olympia jest symbolem wielkich przemian gospodarczych i politycznych, jakie zaszły w Stanach Zjednoczonych pod koniec XIX w. Jego unikalny projekt zawierał szereg nowości konstrukcyjnych i był żywym przykładem... Bitwa koło Wysp Komandorskich 27 marca 1943 r., w odległości około 100 Mm na południe od Wysp Komandorskich i około 150-180 Mm na zachód od wyspy Attu (rejon Aleutów), doszło do wyjątkowo zaciekłej bitwy artyleryjsko-torpedowej,... Radzieckie i rosyjskie systemy przeciwrakietowe drugiej generacji W marcu 1961 r. po raz pierwszy na świecie udało się zniszczyć w locie głowicę pocisku balistycznego. Umożliwił to eksperymentalny system przeciwrakietowy A, opracowany w Związku Radzieckim przez zespół... Ewolucja przeciwlotniczego Tora Historia powstania i rozwoju przeciwlotniczego zestawu rakietowego 9K330 Tor (pol. torus) jest pod wieloma względami nietypowa. Choć prace nad nim rozpoczęto jeszcze w 1975 r., a miał on stać się... Kriegsmarine na Bałtyku Wbrew powszechnemu mniemaniu marynarka wojenna III Rzeszy dobrze radziła sobie w walkach na Bałtyku i zdeklasowała sowiecką Flotę Bałtycką w stopniu nawet większym niż Kaiserliche Marine flotę Imperium Rosyjskiego... Czołgi. Pierwsze sto lat Druga wojna światowa przyniosła burzliwy rozwój czołgów. Istniejący w wielu krajach podział na czołgi wsparcia piechoty i czołgi szybkie do samodzielnych działań w głębi ugrupowania przeciwnika zaczął stopniowo zanikać,... Radziecki czołg średni T-54 T-54 powstawał w okresie, w którym rozwój broni pancernej był bardzo szybki. Szczególnie w ZSRR budowano bardzo dużo prototypów – spośród nich wojskowi mieli wybrać te pojazdy, które najlepiej... Samochody pancerne w Wojsku Polskim w latach 1921-1939 W drugiej połowie 1921 r., po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej i III Powstania Śląskiego, Wojsko Polskie rozpoczęło działania organizacyjne mające na celu dostosowanie go do funkcjonowania w warunkach pokojowych. W... Wyzwolenie państw bałtyckich przez Armię Czerwoną Wojska 3. Frontu Nadbałtyckiego 21 września 1944 r., wykorzystując powodzenie Frontu Leningradzkiego, zakończyły przełamanie obrony przeciwnika na całą taktyczną głębokość. W istocie, osłoniwszy wycofanie Grupy Operacyjnej „Narwa” w stronę Rygi,... Ocean Indyjski w okresie II wojny światowej Ocean Indyjski zaczął odgrywać ważną rolę w dziejach świata w 1498 r., kiedy to Vasco da Gama z Portugalii dopłynął do Indii. W 1509 r. została stoczona bitwa morska pod Diu... Udział chrześcijańskich oddziałów wojskowych w operacji mosulskiej Mosul to kluczowy bastion dżihadystów. Za nieformalną stolicę Państwa Islamskiego (IS – Islamic State, zwanego także Daesh) uznaje się Rakkę w Syrii, ale to właśnie iracki Mosul jest wymieniany... Henschel Hs 123 W dniu rozpoczęcia niemieckiej ofensywy na Zachodzie II.(Schl.)/LG 2 wchodził w skład VIII. Fliegerkorps, którym dowodził Gen. Maj. Wolfram von Richthofen. Na wyposażeniu dywizjonu szturmowego znajdowało się 50 samolotów... Amerykańska 3. Armia: od Renu do Czech 3. Armia z jej charyzmatycznym dowódcą – gen. por. George’em S. Pattonem – przeszła najdłuższy szlak bojowy spośród wszystkich armii amerykańskich, zakończony w zachodnich Czechach i północnej Austrii. Walki... Obłęd’45: powstanie w Pradze czeskiej w maju 1945 r. Czesi lubią się chwalić, że w czasie drugiej wojny światowej byli pierwszą ofiarą niemieckiej agresji, a oni sami twardo i zdecydowanie walczyli przeciwko nazizmowi. Od początku – do końca.... Konwoje arktyczne podczas II wojny światowej Wojna morska w Arktyce koncentrowała się wokół konwojów. Głównym celem działań było utrzymanie linii komunikacyjnych do ZSRR, dzięki czemu krytyczne dostawy w ramach Lend-Lease mogły być skuteczne. Zdecydowało to... Oddziały RSI w walce na froncie wschodnim: 1943-1945 Podpisanie 3 września 1943 r. aktu kapitulacji Włoch, który wszedł w życie pięć dni później zastało setki tysięcy włoskich żołnierzy poza granicami kraju. Najwięcej oddziałów włoskich stacjonowało na Bałkanach,... Druga bitwa o Caen: lipiec 1944 r. Po prawie miesiącu walk w Normandii, Caen wciąż stanowiło punkt ciężkości działań obu stron. Niemcy, broniąc aliantom dostępu na równiny na południowy wschód od miasta, zgromadzili w tym sektorze... F4U Corsair nad Okinawą Amerykański desant na Okinawę rozpoczął się 1 kwietnia 1945 r., pod osłoną samolotów operujących z lotniskowców Task Force 58. Chociaż lotnictwo pokładowe uczestniczyło w walkach o wyspę przez kolejne... Rosyjski opancerzony pojazd inżynieryjny UBIM Mimo rozwoju wozów bojowych serii Armata, w tym T-16, czyli wozu zabezpieczenia technicznego i czołgu saperskiego w jednym, w Rosji powstał także UBIM. Jest to pojazd o identycznym przeznaczeniu,... FONET MK2 – ewolucja na skalę rewolucji Podczas tegorocznego paryskiego salonu Eurosatory 2022 Grupa WB starała się przypomnieć wszystkim odwiedzającym jej stoisko, że nie jest „tylko” twórcą bezzałogowych systemów powietrznych – rozpoznawczych i amunicji krążącej –... T-90 w Syrii Pojawienie się przed dwoma laty na syryjskim froncie czołgów T-90 i ich aktywny udział w walkach był z pewnością zaskoczeniem. Od początku spekulowano, kim są członkowie ich załóg, chociaż... Skrzydlate pociski manewrujące Republiki Korei Niniejszy artykuł uzupełnia ten opublikowany we wrześniowym numerze „Wojska i Techniki”, który traktował o południowokoreańskich pociskach balistycznych. Obecnie skupimy się na skrzydlatych pociskach manewrujących, których Siły Zbrojne Republiki Korei... S-300P Kim Dzong Una Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna od lat pozostaje nieustającym obiektem zainteresowania zachodnich (i nie tylko) analityków wojskowych. Są po temu dwie główne przyczyny. Gniazdo Gryfów Skaraborgs Flyflottilj F7 Trwa pracowity poranek w Skrzydle Skaraborg w Såtenäs. Przybywają uczniowie szkolący się na wielozadaniowych samolotach myśliwskich Gripen, przyjeżdżając rowerami wraz ze swoimi instruktorami na płytę lotniska. Armija 2020 – wystawa czasu pandemii W roku 2020 organizatorzy imprez wystawienniczych o charakterze militarnym (i nie tylko…) stanęli przed dylematem – zrezygnować z realizacji zaplanowanych, cyklicznych przedsięwzięć z uwagi na pandemię COVID-19 czy przeprowadzić... Syria. Nowe oblicze operacji „Chammal” Francja zwiększa swoje lotnicze zaangażowanie w walkę z Państwem Islamskim. Operacje lotnicze prowadzone są w ramach operacji „Chammal”, która jest częścią wielonarodowej operacji „Inherent Resolve”, prowadzonej przez koalicję kilkudziesięciu... Początki polskiego podziemia narodowego Klęska II Rzeczypospolitej w wojnie obronnej we wrześniu 1939 r. i początek niemiecko-sowieckiej okupacji spowodowały powstanie i szybki rozwój dziesiątek mniejszych i większych niepodległościowych organizacji konspiracyjnych. Większość z nich... Armaty rewolwerowe Oerlikon – opracowane zgodnie z najbardziej rygorystycznymi wymaganiami Firma Rheinmetall Air Defence AG (wcześniej Oerlikon Contraves), część niemieckiej Rheinmetall Group, ma długą tradycję w zakresie konstruowania i produkcji systemów obrony przeciwlotniczej, wykorzystujących armaty automatyczne. Piąty rodzaj wojsk w budowie Wojska Obrony Terytorialnej rozpoczęły działalność 1 stycznia 2017 roku jako piąty rodzaj Sił Zbrojnych RP. Do ich podstawowych zadań należy: przygotowanie militarnej obrony państwa na poziomie lokalnym, w oparciu... Światowa jakość i sukcesy: bezzałogowe systemy WB Group Nad Wisłą od dawna mówi się o potrzebie innowacyjności, dzięki której Polska ma przestać liczyć się na świecie przede wszystkim jako rezerwuar niedrogiej, dobrze wykwalifikowanej siły roboczej, a zacznie... Cheetah – nowy system przeciwlotniczy kategorii C-RAM Podczas wystawy African Aerospace & Defence (AAD 2016), która odbyła się w dniach 14–18 września br. w Pretorii, w Republice Południowej Afryki, firmy Rheinmetall Air Defence AG, Rheinmetall Denel... Polskie bezzałogowe platformy przeciwminowe Morskie platformy bezzałogowe wykonują coraz szersze spektrum zadań bojowych, i pomimo że ich rola na współczesnym polu walki nie jest jeszcze kluczowa, to faktem jest, iż coraz częściej są... Czy Wisła i Narew zwiększą potencjał obronny Polski? Czy Wisła i Narew zwiększą potencjał obronny Polski? Dysponowanie przez państwo skutecznym systemem obrony powietrznej bezpośrednio przekłada się na zdolności obronne poszczególnych elementów jego systemu bezpieczeństwa, w tym... Wojskowe Zakłady Inżynieryjne – ponad pół wieku wspierania saperów Jednostki inżynieryjne i saperskie są nieodzowną częścią każdych sił zbrojnych. W czasie wojny działają na pierwszej linii, zapewniając właściwe tempo działań, w czasie pokoju pomagają ludności cywilnej podczas... bookusertagcrosslistfunnelsort-amount-asc
🎓 SPRAWA POLSKA POD KONIEC I WOJNY ŚWIATOWEJ Sytuacja międzynarodowa Austro-Węgry: przegrały Odpowiedź na zadanie z Historia 7
Morderstwo 28 czerwca 1914 roku arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie doprowadziło do wybuchu wojny. Sprawa polska na początku konfliktu nie była przedmiotem uwagi żadnego z zaborców, ani innych uczestników wojny, jednak po raz pierwszy na tak wielką skalę zaborcy Polski stanęli po dwóch przeciwnych stronach barykady, a ziemie polskie miały stać się areną walki militarnej i politycznej. Liczyli się polscy rekruci zmobilizowani do armii walczących stron. Odezwa wydana do Polaków przez Niemcy i Austro-Węgry była bardzo ogólnikowa. Najdalej idącą deklarację złożył z kolei głównodowodzący rosyjski – Mikołaj Mikołajewicz – który wspomniał o zjednoczeniu wszystkich ziem polskich pod carskim berłem. Słowa te spowodowały wzrost poparcia w Królestwie dla opcji prorosyjskiej i Narodowej Demokracji. Odezwa wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza,do Polaków, wydana w Sankt Petersburgu 14 VIII 1914 roku Polacy! Wybiła godzina, w której przekazane Wam marzenie ojców i dziadów Waszych ziścić się może. Przed półtora wiekiem żywe ciało Polski rozszarpano na kawały, ale dusza jej nie umarła. Żyła ona nadzieją, że nadejdzie godzina zmartwychwstania dla Narodu Polskiego i dla pojednania się braterskiego z Wielką Rosją. Wojsko rosyjskie niesie Wam błogą wieść owego pojednania. Niechaj się zatrą granice, rozcinające na części Naród Polski. Niechaj Naród Polski połączy się w jedno ciało pod berłem Cesarza Rosyjskiego. Pod berłem tym odrodzi się Polska, swobodna w swej wierze, języku i samorządzie. Jednego tylko Rosja spodziewa się po Was. Takiego samego poszanowania praw ludów, z którymi związały Was dzieje. Z sercem otwartym, z ręką po bratersku wyciągniętą, kroczy na Wasze spotkanie Wielka Rosja. Wierzy ona, iż nie zardzewiał miecz, który poraził wroga pod Grunwaldem. Od brzegów Oceanu Spokojnego do Mórz Północnych ciągną hufce rosyjskie. Zorza nowego życia dla Was wchodzi. Niech zajaśnieje na tej jutrzni znamię Krzyża, godło męki i zmartwychwstania ludów. Zwierzchni Wódz Naczelny, Jenerał adiutant Mikołaj W listopadzie 1914 endecy utworzyli Komitet Narodowy Polski (KNP) aspirujący do reprezentowania całego narodu wobec Rosji i państw sprzymierzonych. Nie dostał jednak pozwolenia na utworzenie większych polskich oddziałów, dlatego skupił się na działalności społeczno-obywatelskiej. Pod patronatem tej organizacji zaczęto tworzyć w Puławach ochotnicze oddziały zwane Legionem Puławskim. Walczył on od marca 1915 roku na froncie pod Iłżą, w kolejnych miesiącach przeciw ofensywie austriackiej. Po zdziesiątkowaniu w sierpniu połączył się z polskimi ułanami i oddziałami strzeleckimi i wszedł w skład Polskiej Brygady Strzeleckiej, biorąc udział w ofensywie Brusiłowa w lipcu 1916 roku. Z kolei Józef Piłsudski na czele oddziałów strzeleckich – I Kadrowa Kompania - wkroczył 6 sierpnia na Kielecczyznę, nie spotykając się jednak z szerszym poparciem. Rozgoryczone niepowodzeniem władze austriackie zażądały rozwiązania oddziałów lub wcielenia do armii. Nie doszło do tego wskutek pertraktacji i powołania 16 sierpnia 1914 roku w Krakowie Naczelnego Komitetu Narodowego (NKN) - „najwyższej instancji w zakresie wojskowej, skarbowej i politycznej organizacji sił polskich” - która rozpoczęła tworzenie Legionów Polskich (Zachodniego i Wschodniego) u boku armii austriackiej. Oddziały strzeleckie początkowo utworzyły 1. Pułk Piechoty Legionów, a następnie I Brygadę Legionów. Piłsudski publicznie zadeklarował się jako zwolennik trializmu - utworzenia po wojnie państwa austro-węgiersko-polskiego. Po roku Legiony liczyły już trzy brygady i około 25 tysięcy żołnierzy. Na terenach zaboru rosyjskiego utworzono z kolei Polską Organizację Wojskową (POW).Legiony, dzięki męstwu walczących, zasłużyły się w walkach przeciwko Rosji. We wrześniu 1914 roku I Brygada walczyła na terenach Królestwa, w październiku brała udział w nieudanej próbie zdobycia Warszawy. Kolejne miesiące także uczestniczyła w bojach (grudzień 1914 – kilkudniowa bitwa pod Łowczówkiem nad Dunajcem), by w maju 1915 roku wziąć udział w ofensywie wypierającej wojska rosyjskie z terenów Królestwa Polskiego. II Brygada walki toczyła w Karpatach - na Bukowinie i Besarabii - broniąc przełęczy karpackich. Dowodził nią generał Józef Haller. III Brygada brała udział w walkach latem 1915 roku (bitwa pod Jastkowem). Jesienią 1915 roku wszystkie brygady znalazły się na Wołyniu. Latem kolejnego roku toczyły zacięte boje z wojskami rosyjskimi, które uderzyły w ramach ofensywy dowódcy – Brusiłowa (bitwa pod Kostiuchnówką). Sprawa polska zaczęła odgrywać większą rolę po zajęciu przez wojska niemieckie i austriackie terenów zaboru rosyjskiego latem 1915 roku. 1 sierpnia 1915 roku premier Rosji zapowiedział przyznanie Polsce autonomii (własne życie narodowe, kulturalne i ekonomiczne), a w Dumie odbyła się owacja na cześć „rycerskiego, szlachetnego, wiernego” narodu polskiego, zaś 19 sierpnia kanclerz Rzeszy oświadczył, że na terenach wyzwolonych przez wojska cesarskie Polska będzie mogła cieszyć się życiem narodowym. Realnym świadectwem zmiany podejścia do sprawy polskiej było otwarcie w Warszawie polskiego uniwersytetu oraz politechniki w listopadzie 1915 roku, a także zgoda na istnienie polskiego samorządu miejskiego. Piłsudski uzależnił dalszą rozbudowę Legionów Polskich od wyraźnej deklaracji Niemiec i Austrii w sprawie niepodległości państwa polskiego, odmiennego zdania była Naczelny Komitet Narodowy ( Władysław Sikorski, szef Departamentu Wojskowego) pragnący rozbudowywać formacje wojskowe. Dowódca I Brygady wstrzymał werbunek do legionów, a utworzony w grudniu Centralny Komitet Narodowy domagał się utworzenia rządu i powołania wojska polskiego. W lipcu 1916 roku Piłsudski złożył dymisję z kierownictwa I Brygadą. W związku ze zwycięstwem państw centralnych plany Narodowej Demokracji przestały być realne. Roman Dmowski z Rosji wyjechał do Anglii, by tam szukać poparcia dla idei niepodległej Polski. W związku z brakiem nadziei na podpisanie pokoju z Rosją i wyczerpywanie się rekrutów Niemcy zdecydowały się na zagwarantowanie państwu polskiemu niepodległości. 12 sierpnia 1916 roku w Wiedniu podpisano porozumienie mówiące o warunkach odbudowania polskiej państwowości. Nie określono ściśle jego granic, miało być królestwem konstytucyjnym funkcjonującym pod kuratelą Niemiec. Manifest cesarzy – akt 5 listopada – Austrii i Niemiec – proklamujący powstanie Królestwa Polskiego „z ziem wydartych panowaniu rosyjskiemu” został ogłoszony 5 listopada 1916 roku. Proklamacja aktu z dnia 5 listopada 1916 roku Przyjęci niezłomną ufnością w ostateczne zwycięstwo ich broni i życzeniem powodowani, by ziemie polskie, przez waleczne ich wojska ciężkimi ofiarami panowaniu rosyjskiemu wydarte, do szczęśliwej wywieść przyszłości, Jego Cesarska i Królewska Mość, Cesarz Austrii i Apostolski Król Węgier, oraz Jego Cesarska Mość Cesarz Niemiecki, ułożyli się, by z ziem tych utworzyć państwo samodzielne z dziedziczną monarchią i konstytucyjnym ustrojem. Dokładniejsze oznaczenie granic zastrzega się. Nowe Królestwo znajdzie w łączności z obu sprzymierzonymi mocarstwami rękojmie, potrzebne do swobodnego sił swych rozwoju. We własnej armii nadal żyć będą pełne sławy tradycje wojsk polskich dawniejszych czasów i pamięć walecznych polskich towarzyszy broni we wielkiej obecnej wojnie. Jej organizacja, wykształcenie i kierownictwo uregulowane będą we wspólnym porozumieniu. Sprzymierzeni monarchowie, biorąc należyty wzgląd na ogólne warunki polityczne Europy, jako też na dobro i bezpieczeństwo własnych krajów i ludów, żywią niepłonną nadzieję, że obecnie spełnią się życzenia państwowego i narodowego rozwoju Królestwa Polskiego. Wielkie zaś od zachodu z Królestwem Polskim sąsiadujące mocarstwa z radością ujrzą u swych granic wschodnich wskrzeszenie i rozkwit wolnego, szczęśliwego i własnym narodowym życiem cieszącego się państwa. Z Najwyższego Rozkazu Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości, Cesarza Austrii i Apostolskiego Króla Węgier Kuk Jeneralny Gubernator Wojskowy Wywołał on również reakcję naciskanej przez Anglię i Francję Rosji – Mikołaj II w noworocznym rozkazie dla wojska obiecywał „stworzenie Polski wolnej, złożonej z wszystkich trzech części, dotąd rozdzielonych”. Głównym powodem powrotu na arenę międzynarodową sprawy polskiej było to, po której stronie staną Polacy w europejskich zmaganiach. O sprawie polskiej wspomniał także w swoim orędziu do Senatu prezydent Stanów Zjednoczonych – Woodrow Thomas Wilson. 22 stycznia 1917 roku oświadczył, że przedstawiciele obu walczących stron są zgodni co do utworzenia Polski zjednoczonej i niezależnej: „Mężowie stanu wszędzie są zgodni, iż powinna powstać zjednoczona, niezawisła i autonomiczna Polska”. Po deklaracji państw centralnych Piłsudski zaczął silniej naciskać na powołanie polskiego dowództwa podlegającego narodowemu rządowi. W styczniu 1917 roku powołano Tymczasową Radę Stanu, w której skład weszli aktywiści (ugrupowania popierające odbudowę Polski w oparciu o państwa centralne), jednak wciąż władze pruskie nalegały na utworzenie oddziałów podległych niemieckiemu dowództwu. Zapanował impas, a sytuację niezadowolenia dodatkowo podsycało bezrobocie, brak żywności, grabieże obcych wojsk, szerzące się choroby. Nadzieję na zmianę przyniosła abdykacjaMikołaja II w Rosji (15 marca 1917 roku) i przejęcie rządów przez Rząd Tymczasowy (rewolucja lutowa). Z rewolucjonistami utożsamiało się wielu Polaków przebywających w Rosji nie z własnej woli, licząc na wolność dla Rosjan i niepodległość Polski. O ile Piotrogrodzka Rada Delegatów Robotniczych i Żołnierskich w orędziu do narodu polskiego w pełni poparła prawo Polski do pełnej niepodległości, o tyle Rząd Tymczasowy w odezwie z 30 marca 1917 roku wspominał o zjednoczeniu i niepodległości Polski, ale pod warunkiem sojuszu wojskowego z Rosją i potwierdzeniu tych praw przez przyszły Rządu Tymczasowego Rosji z 29 marca 1917 roku Bracia Polacy. Nadchodzi i dla was chwila zasadniczej decyzji. Wolna Rosja wzywa was do szeregów bojowników o wolność ludów. Po zrzuceniu jarzma naród rosyjski przyznaje bratniemu narodowi polskiemu pełnię prawa określenia swego losu przez swoją własną wolę. Wierny porozumieniom ze Sprzymierzonymi, wierny wspólnemu z nimi planowi walki z wojującym germanizatorem, Rząd Tymczasowy uważa stworzenie niezawisłego państwa, utworzonego ze wszystkich ziem zamieszkanych w większości przez ludność polską, za pewną rękojmię trwałego pokoju w przyszłej odnowionej Europie. Połączone z Rosją wolnym sojuszem wojskowym państwo polskie będzie mocną tamą w stosunku do nacisku mocarstw centralnych na Słowiańszczyznę. Wyzwolony i zjednoczony naród polski sam określi swój ustrój państwowy, wypowiadając swą wolę poprzez Zgromadzenie Konstytucyjne, zwołane w stolicy Polski i wybrane przez głosowanie powszechne (...) Polski Klub Narodowy w związku z deklaracją nowych władz postanowił o tworzeniu armii polskiej (pod zwierzchnictwem powstałego w czerwcu 1917 roku Naczelnego Polskiego Komitetu Wojskowego), co jednak, wobec niechęci Rządu Tymczasowego, przebiegało bardzo powoli. Na Białorusi powołano I Korpus Polski w lipcu 1917 roku, a na jesieni kolejne dwa korpusy. Deklaracje o utworzeniu państwa polskiego nowych władz w Rosji pozwoliły aliantom bardziej zaangażować się w sprawę polską. We Francji zaczęła być organizowana armia polska, a werbunek do niej był prowadzony także na terenie Stanów Zjednoczonych. W styczniu 1918 uformowano 1 Pułk Strzelców Polskich we Francji, który walczył na froncie zachodnim. Zwierzchnictwo nad wojskiem polskim przejął utworzony w Lozannie 15 sierpnia 1917 roku Komitet Narodowy Polski kierowany przez Romana Dmowskiego, który wkrótce został uznany przez państwa alianckie za „oficjalną organizację polską”. W kraju, w związku z wybuchem rewolucji, Piłsudski stopniowo zmieniał swoją orientację. Na drodze do niepodległości Polski nie stała już Rosja, ale Niemcy i Austria. Pretekstem do zerwania z państwami centralnymi była odmowa złożenia nowej przysięgi przez legionistów (odmówiła I i III Brygada) na wierność armiom państw centralnych (kryzys przysięgowy). 22 lipca 1917 roku Piłsudskiego aresztowano, a następnie osadzono w Magdeburgu. Legionistów z zaboru rosyjskiego umieszczono w obozach jenieckich, zaś z zaboru austriackiego wcielono do tamtejszej armii i wysłano na front włoski. 12 września 1917 roku dwaj cesarze powołali w Warszawie nowy organ – Radę Regencyjną - w której skład weszły osoby nieskłonne do szybkich działań – książę Zdzisław Lubomirski, arcybiskup Aleksander Kakowski i hrabia Józef Ostrowski. Jej rolę negowało polskie społeczeństwo. Do wybuchu rewolucji październikowej w Rosji wśród Polaków zyskiwać na znaczeniu zaczęły poglądy Narodowej Demokracji, jednak przejęcie władzy 7 listopada 1917 roku przez niechętnych narodowcom bolszewików przekreśliło te plany. Wojna domowa, która w wyniku tego wybuchła pogrążyła kraj w chaosie, co dało Polakom możliwość skupienia się na niepodległości, a także umożliwiło aliantom uwolnienie się od wcześniejszych zobowiązań pozostawiających kwestię polską w rękach Rosji. 8 stycznia 1918 roku prezydent Wilson w programie pokojowym zapisał w punkcie trzynastym, że powinno się odrodzić niepodległe państwo polskie, zamieszkane przez polską ludność i mające „wolny i bezpieczny dostęp do morza”: Z orędzia Woodrowa Wilsona Punkt 13. Winno być utworzone Państwo Polskie, obejmujące terytoria zamieszkałe przez ludność niewątpliwie polską; będzie mu zapewniony wolny dostęp do morza; jego niezawisłość polityczna i gospodarcza, jego całość terytorialna winny być zagwarantowane przez umowy międzynarodowe.. Powstanie Polski stało się konieczne by z jednej strony powstrzymać falę komunizmu ze wschodu, a także przeciwdziałać dążeniom rewizjonistycznym Niemiec na zachodzie. Kształt granic miał zależeć przede wszystkim od rozwoju rewolucji w Rosji, rozmiaru zwycięstwa Ententy nad państwami centralnymi i samego zaangażowania Polaków. W narodzie najsilniejsze były dwa obozy polityczne – niepodległościowa lewica, za którą stało wojsko i poparcie warstw ludowych oraz narodowcy, którzy z kolei mieli poparcie państw Ententy. Dodatkowo niezadowolenie Polaków wywołało podpisanie 9 lutego 1918 roku traktatu brzeskiego - między Niemcami i Austrią a Ukraińską Republiką Ludową. Odrywał on od Królestwa Chełmszczyznę i część Podlasia na rzecz Ukraińców. W tajnej klauzuli tego dokumentu Austro-Węgry zobowiązywały się do wyodrębnienia Galicji Wschodniej wraz ze Lwowem i Przemyślem jako osobnego (autonomicznego) kraju koronnego monarchii. Strajki i protesty zorganizowano zarówno na ziemiach polskich, jak i w Wiedniu oraz Berlinie, zbuntowały się oddziały polskie w armii austriackiej (II Brygada). Polska Organizacja Wojskowa planowała przygotować wybuch powstania i oswobodzić kraj z wojsk państw centralnych. Plany te skorygowało podpisanie pokoju w Brześciu pomiędzy Niemcami a Rosją 3 marca 1918 roku. Konwent „A”, najważniejsza komórka w zhierarchizowanym systemie kierownictwa zbudowanym przez Piłsudskiego, dążyła do porozumienia w sprawach wojskowych z wywiadem francuskim, jednak ten skierował ich do narodowców i Komitetu Narodowego Polskiego – czyli ich przeciwników politycznych. Żadna ze stron nie chciała kompromisu – niepodległościowa lewica miała przewagę wojskową i polityczną w zaborze rosyjskim, zaś narodowi demokraci w zaborze pruskim oraz poparcie państw Ententy. Dodatkowo atutem endecji miała być tworzona we Francji armia, nad która dowództwo przekazano generałowi Józefowi Hallerowi. 3 czerwca 1918 roku na konferencji międzysojuszniczej w Wersalu ustalono, w obliczu wydarzeń rosyjskich, że: „utworzenie Polski zjednoczonej, niepodległej, z dostępem do morza, stanowi jeden z warunków trwałego i sprawiedliwego pokoju oraz przywrócenia panowania prawa w Europie”. Jednym z ostatnich międzynarodowych aktów w polskiej sprawie był dekret Rady Komisarzy Ludowych RSRR z 29 sierpnia 1918 roku o anulowaniu traktatów rozbiorowych. 7 października 1918 roku Rada Regencyjna (utworzona 7 września 1917 roku przez cesarzy Niemiec i Austrii) w obliczu klęsk państw centralnych wydała manifest do narodu polskiego proklamujący „utworzenie niepodległego państwa, obejmującego wszelkie ziemie polskie, z dostępem do morza”. Oparty on został na trzynastym punkcie z planu pokojowego amerykańskiego prezydenta. Akt ten nie spotkał się z przychylnością społeczeństwa polskiego, które pamiętało uległą wobec Niemców politykę Rady. Manifest poparła endecja, widząca szansę na zdobycie władzy, a także realiści. 23 października 1918 roku prezes Koła Międzypartyjnego – Józef Świeżyński stanął na czele nowego rządu, który zdominowali narodowcy. Polacy, niechętni Radzie Regencyjnej, źle przyjęli utworzenie nowego rządu, dlatego ten 3 listopada 1918 roku wydał manifest detronizujący Radę i zaproponował współpracę socjalistom i ludowcom. Na ten ruch Rada odpowiedziała dymisją rządu, którą ten przyjął. W Galicji w związku z rozpadem monarchii austro-węgierskiej 28 października 1918 roku w Krakowie powstała Polska Komisja Likwidacyjna (pierwszy polski rząd dzielnicowy), na czele której stanął lider PSL „Piast” – Wincenty Witos, popierana przez wszystkie ugrupowania galicyjskie. Nowy organ zabrał się za likwidowanie administracji austriackiej, w nocy z 30 na 31 października zdobyto w stolicy Małopolski koszary i przejęto władzę cywilną oraz wojskową w mieście. Zaczęto tworzyć polskie wojsko i wkrótce Galicja Zachodnia została przez Austriaków opuszczona. Z kolei w Galicji Wschodniej wybuchły walki z Ukraińcami. W nocy z 31 października na 1 listopada usiłowali oni zdobyć Lwów, który broniły nieliczne oddziały oraz ludność cywilna („orlęta lwowskie”). W Królestwie Polskim, w którym formalnie rządziła Rada Regencyjna, w nocy z 6 na 7 listopada Konwent Organizacji „A” (zwolennicy Piłsudskiego) powołali w Lublinie Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej. Premierem został Ignacy Daszyński, zaś członkami socjaliści i ludowcy (PPS, PPSD, PSL „Wyzwolenie”). 7 listopada ogłosił on Manifest o przejęciu władzy do utworzenia Sejmu. Wprowadzał podstawowe swobody obywatelskie oraz postępowe ustawodawstwo socjalne, z ośmiogodzinnym dniem pracy na czele. Zapowiedział także reformę rolną, nacjonalizację gospodarki, demokratyzację ustroju politycznego, wprowadzenie powszechnego, bezpłatnego i świeckiego nauczania. Piłsudczycy w oparciu o rząd planowali przeprowadzenie powstania ludowego przeciw Niemcom. 10 listopada (dzień po abdykacji cesarza Wilhelma II i przejęciu władzy w Berlinie przez socjalistów ) Rada Żołnierska garnizonu warszawskiego przejęła dowództwo w swe ręce i zwróciła się do przybyłego z Magdeburga Józefa Piłsudskiego w sprawie wycofania oddziałów okupacyjnych. Dzięki zawartemu 11 listopada porozumieniu udało się uniknąć starć, szczególnie, że tego dnia Niemcy podpisały w Compiẻgne we Francji bezwarunkową kapitulację. W zaborze pruskim także doszło do wystąpień przeciw zaborcy. Inicjatywę przejął związany z narodowcami Centralny Komitet Obywatelski, który powstał w lipcu 1918 roku, współpracujący z paryskim Komitetem Narodowym Polski Dmowskiego. 10 listopada Centralny Komitet Obywatelski ujawnił się i przystąpił do tworzenia rad ludowych, na których czele stanęła Naczelna Rada Ludowa. Dowiedz się więcej Komentarze artykuł / utwór: Sprawa polska podczas pierwszej wojny światowejDodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem) Polska podczas konferencji w Teheranie. W czasie, gdy rządy obejmował Stanisław Mikołajczyk, sytuacja Rządu Emigracyjnego wyglądała, eufemistycznie mówiąc, nieciekawie. Konflikt ze Związkiem Radzieckim spowodował wyraźne osłabienie sojuszu z aliantami zachodnimi, co w konsekwencji przekładało się na spadek zaufania do Polaków i
Pytania i odpowiedzi Zebrane pytania i odpowiedzi do zestawu. Sprawdzian z lekcji historii dla klasy 8 szkoły podstawowej. Decyzje polityczne i ich wpływ na kształt granic Polski po II wojnie światowej. Ilość pytań: 10 Rozwiązywany: 353 razy Kiedy i gdzie powstała Krajowa Rada Narodowa? Uzupełnij zdanie. KRN została powołana do życia 1 stycznia 1944 roku w Warszawie. Przewodniczącym rady został Bolesław Bierut. Kiedy Armia Czerwona przekroczyła przedwojenne granice Polski? Z jakich państw składała się Wielka Trójka? USA ZSRR Wielkiej Brytanii Kiedy ogłoszono manifest PKWN? Ustalenia której z konferencji zakładały utworzenie Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej? Połącz w pary konferencje Wielkiej Trójki z ramami czasowymi, w których się odbywały. Teheran28 listopada - 1 grudnia 1943 - 11 lutego 1945 lipca - 2 sierpnia 1945 r. Na której z konferencji ustalono, że Polska znajdzie się w sowieckiej strefie wpływów? Zaznacz zdania prawdziwe. Ustalenia dotyczące Polski na konferencji w Teheranie nie zostały podane do publicznej wiadomości. Ustalenia w Jałcie zostały uznane przez rząd polski na uchodźctwie za zdradę ze strony aliantów zachodnich. Proces szesnastu odbył się w czerwcu 1945 roku. Co wydarzyło się 19 stycznia 1945 roku. Jaką funkcję pełnił w TRJN Władysław Gomułka? Powiązane tematy Inne tryby
Microsoft Word - 2. WÅ adze polskie podczas II wojny Å wiatowej Author: Lena Created Date: 3/12/2018 10:20:32 AM
Sytuacja międzynarodowa Polacy, którzy po trzecim rozbiorze w 1795 roku utracili swoje państwo nigdy nie zrezygnowali z prób odzyskania niepodległości. Świadczą o tym powstania i postawa Polaków, którzy mimo prób zniszczenia przez zaborców ich świadomości narodowej, pozostawali wierni swym niepodległościowym dążeniom. Jednak w powszechnym mniemaniu jedyną szansą na odrodzenie polski był konflikt między państwami zaborczymi. I w końcu, na początku wieku XX sytuacja międzynarodowa zaczęła sprzyjać polskim dążeniom niepodległościowym. Wybuch I Wojny Światowej spowodował, że po dwóch stronach barykady stanęły Rosja i Austro-Węgry wraz z Niemcami. Polacy opowiadali się po jednej lub drugiej stronie, licząc, że dzięki temu uda im się odzyskać niepodległość, bądź przynajmniej powiększyć autonomię. Sprzyjająca sytuacja międzynarodowa spowodowała wzrost aktywności Polaków w polityce światowej i próby wpływania na polityków mocarstw mogących pomóc w odbudowie suwerennej Polski. Orientacje polityczne Polskie stronnictwa polityczne spośród ziem trzech zaborów największą rolę odgrywały w Galicji, mniejszą natomiast w zaborze rosyjskim, a w wyniku intensywnej germanizacji w Wielkopolsce były stosunkowo najsłabiej rozwinięte. Główny podział na scenie polskich stronnictw politycznych dzielił ugrupowania na lewicowe o poglądach socjalistycznych (PPS, SDKPiL) i prawicowe narodowo-demokratyczne (endecja R. Dmowskiego) Jednym z przedstawicieli działającej głównie w Galicji PPS, był Józef Piłsudski, który zdecydowanie dążył do niepodległości Polski. W PPS wytworzył się podział na zwolenników poglądów Piłsudskiego, którzy stworzyli później PPS „Frakcję Rewolucyjną” (walka o niepodległość Polski) i PPS „Lewicę” zbliżoną poglądami do SDKPiL. W przeciwieństwie do zwolenników Piłsudskiego rezygnowali oni z walki o niepodległość Polski, gdyż dążyli do ogólnoświatowej rewolucji proletariatu i likwidacji instytucji państwa. W wyniku tego podziału formacja Piłsudskiego zyskała dużą popularność w społeczeństwie przejawiającym tendencje niepodległościowe. Drugim głównym nurtem dominującym wśród Polaków w zaborze rosyjskim był program endecji, której głównym ideologiem był Roman Dmowski. Skłaniał się on do popierania Rosji w nadchodzącym konflikcie. Celem była nie całkowita niepodległość Polski, a daleko posunięta autonomia wobec Rosji. Piłsudski w przeciwieństwie do Dmowskiego skłaniał się do sojuszu z państwami centralnymi (Austrią i Niemcami), gdyż uważał, że zwyciężą Rosję. W Galicji, gdzie Polacy mieli dużą autonomię, Piłsudski zaczął tworzyć organizacje paramilitarne, takie jak Związek Strzelecki „Strzelec”, czy tajny Związek Walki Czynnej. W 1912 roku powołano Komisję Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych, jako organ koordynujący sprawy polityczne (PPSD, PPS, ale bez PSL „Piast” Witosa). Sytuacja Polaków po wybuchu I Wojny Światowej Wybuch I Wojny Światowej dał nareszcie Polakom szansę na odzyskanie niepodległości. Józef Piłsudski, który opowiedział się po stronie państw centralnych już w 1914 roku podjął akcję mającą wzniecić antyrosyjskie powstanie w Królestwie Polskim. W tym celu wkroczył na ziemie zaboru rosyjskiego ze swą kompanią kadrową (stworzoną na podstawie „Strzelca” i ZWC). Jego akcja nie zakończyła się jednak sukcesem, gdyż nie uzyskał poparcia wśród antyniemiecko nastawionych Polaków. Piłsudski po nieudanej próbie wzniecenia powstania, rozpoczął tworzenie w Galicji polskich formacji wojskowych, Legionów, składających się z trzech brygad (pierwsza pod dowództwem Piłsudskiego). Piłsudski przystąpił także do tworzenia Polskiej Organizacji Narodowej (przekształconej później w Polską Organizację Wojskową – POW), która miała za zadanie dywersję w zaborze rosyjskim. W tym czasie siły endeckie pod auspicjami armii rosyjskiej stworzyły Legion Puławski. Rosjanie starali się także pozyskać dla siebie poparcie Polaków poprzez odezwę ks. Mikołaja Mikołajewicza – dowódcy rosyjskiej armii, obiecującą Polskę odrodzoną, „swobodną w języku, wierze i samorządzie”, ale pod berłem cara. Obietnica ta nie przekonała Polaków. W VIII 1915 r. Państwa Centralne zajęły Królestwo Polskie. Dla pozyskania Polaków reaktywowano Uniwersytet Warszawski, Politechnikę, przywrócono język polski w sądach i gminach. W 1916 roku po udanej rosyjskiej ofensywie Brusiłowa, gdy front Rosyjski dotarł aż do Galicji, państwa centralne postanowiły zyskać poparcie Polaków. 5 listopada 1916 roku cesarze Niemiec i Austro-Węgier wydali akt mówiący o tym, że na ziemiach zaboru rosyjskiego zostanie po wojnie utworzone niepodległe państwo polskie, będące jednak złączone stałym sojuszem z państwami centralnymi. W tym czasie Dmowski przebywał na zachodzie Europy, gdzie wśród państw Ententy agitował na rzecz Polski. W 1917 roku Piłsudski zaczął zdawać sobie sprawę, że mimo zwycięstwa państw centralnych nad targaną rewolucją Rosją, wojna zakończy się triumfem Wielkiej Brytanii i Francji, którym z pomocą przyszło także USA. W lipcu tego roku miał miejsce tzw. „kryzys przysięgowy”, gdy Piłsudski wraz z I i III Brygadą nie złożył przysięgi wierności Państwom Centralnym. Józefa Piłsudskiego i K. Sosnkowskiego osadzono w więzieniu w Magdeburgu. W ogarniętej rewolucją Rosji Rząd Tymczasowy wydał oświadczenie o powstaniu Polski, ale w Unii z Rosją, natomiast Rada Delegatów Żołnierskich i Robotniczych wydała oświadczenie o niepodległości Polski. Jednak miało to tylko znaczenie symboliczne, ponieważ ziemie polskie znajdowały się pod kontrolą Niemców. W tym samym roku także po sukcesie rewolucji październikowej i przejęciu władzy przez bolszewików, Rosja podpisała w Brześciu separatystyczny pokój z Niemcami, oddający im ziemie polskie. Wywołało to bunt II Brygady Józefa Hallera i jego emigrację do Francji. W tym czasie w kontrolowanej przez Niemców Warszawie powstała pełniąca funkcje rządu Rada Regencyjna. Jednak, na froncie zachodnim państwa Ententy odnosiły coraz większe sukcesy i wobec coraz większych problemów wewnętrznych państw centralnych jasną stała się ich nieuchronna porażka. 8 I 1918 r. miało miejsce orędzie prezydenta USA W. Wilsona (14 punktów, dotyczących ustaleń powojennych, w tym 13-ty odnośnie Polski). Uznał on konieczność powołania niepodległej Polski w granicach etnicznych z bezpiecznym dostępem do morza. We Francji powstała polska „błękitna armia”(od kolorów mundurów) z Józefem Hallerem na czele.
SPRAWA POLSKA POD KONIEC WOJNY Walka o ustrój i granice Polski w ostatnim etapie wojny 1. Podczas II wojny światowej został odbudowany polski ruch komunistyczny a. organizacje komunistyczne współpracowały z ZSRS i były uzależnione od Józefa Stalina b. na terenie Związku Sowieckiego powstał Związek Patriotów Polskich (ZPP) c. na terenie okupowanego kraju powstały: – Polska
KAŻDY TEMAT JEST NA OSOBNEJ KARTCE ;) DZIEKUJE ;D I wojna światowa W momencie wypowiedzenia wojny Niemcy dysponowały najlepszą armią. Jako pierwsi narzucili przeciwnikom czas i miejsce walki. Plan wojny z Francją i Rosja opracował w 1908r szef sztabu Schliffeu. Przewidywał on zwycięstwo w przeciągu 6-8 tyg. Pokonał Francje i przerzucił wojsko niemieckie na front wschodni do Rosji. W 1914r. szefem sztabu niemieckiego był Moltke. Zażarcie bronili się francuzi. Moltke część oddziałów przerzucił na front artykuł aby odblokować treśćKAŻDY TEMAT JEST NA OSOBNEJ KARTCE ;) DZIEKUJE ;DI wojna światowa W momencie wypowiedzenia wojny Niemcy dysponowały najlepszą armią. Jako pierwsi narzucili przeciwnikom czas i miejsce walki. Plan wojny z Francją i Rosja opracował w 1908r szef sztabu Schliffeu. Przewidywał on zwycięstwo w przeciągu 6-8 tyg. Pokonał Francje i przerzucił wojsko niemieckie na front wschodni do Rosji. W 1914r. szefem sztabu niemieckiego był Moltke. Zażarcie bronili się francuzi. Moltke część oddziałów przerzucił na front wschodni. W rezultacie zmniejszyła się siła głównego zgrupowania niemieckiego. W bitwie pod rzeką Marną we wrześniu 1914r niemieckie plany wojenne nie mogły być zrealizowane. Nastąpił kres wojny błyskawicznej a zaczęły się walki zaczęli ponosić porażki. Sytuacja uległa zmianie, gdy na czele wojsk w Prusach Wschodnich stanął Gen. Hindenburg. Pod Tonenburgiem rozbił przeważające siły rosyjskie. W Galicji armia austriacko-niemiecka poniosła klęskę. Pod koniec 1914 Niemcy nakłonili Turcje do przystąpienia do wojny. Na początku wojny na morzach dominowała flota ententy. Przedłużająca się wojna morska, blokada portów w 1915 zaniepokoiła państwa centralne. Niemcy zajęli tereny byłego królestwa polskiego a austro-wegry odzyskały Galicje. Ostatecznie front wschodni od Rygi do granicy z Rumunią tak jak na zachodzie rozpoczęły się wojny pozycyjne. W maju 1915 do wojny po stronie państw centralnych przystąpiła Bułgaria. Niemcy zdecydowali się uderzyć na twierdze Verdun. Bitwa toczyła się wiele miesięcy i była wyniszczająca. To najkrwawsza bitwa na froncie zachodnim. W czasie walki o Verdun Francuzi prosili o pomoc sojuszników. Państwa ententy w 1916r w bitwie pod Sommą po raz pierwszy użyły czołgów, kontynuowały blokadę morską portów państw centralnych. Niemcy skierowali skierowali flotę na Morze Północne. Doszło wtedy do największej bitwy zwanej jutlandzką. Flota angielska i niemiecka doznały równych strat. W 1916r wyniszczające działania pogłębiły kryzys ekonomiczny państw centralnych. Niemcy podeszli pod Paryż, ale potem w lipcu 1916 zostali powstrzymani nad rzeka Marną. We wrześniu rozejm podpisała Bułgaria potem Turcja. 3 listopada Austro- Węgry, 28 października niepodległość ogłosiła Czechosłowacja a w Galicji Polska Komisja Likwidacyjna zaczęła podejmowanie władzy. Węgry 2 listopada ogłosili niepodległość. Ostatni Władce austro-wegier abdykował. Austria ogłosiła się republiką. Wybuch bunt w Niemczech. Wilhelm II abdykował i uciekł do Holandii. Władze w niemczej przejęli socjaliści i ogłosili państwo republiką Delegacja niemiecka 11 listopada 1918r podpisała zwieszenie broni Wojna, która rozpoczęła się od lokalnego konfliktu miedzy austro-wegrami a Serbią ogarnęła wszystkie kontynenty i morze i zakończyła się po 4 latach Udział w niej wzięły 33 państwa i ok. 1, 5 mld ludzi Największe zniszczenia spowodowała ona w Gwałtowny rozwój przemysłu w XIX w zaostrzył walkę konkurencyjną. Państwa prowadziły wysokie cła na towary importowane. Spory francusko-angielskie o Sudan mało nie wywołały wojny miedzy tymi państwami. Niemcy uważały się za pokrzywdzone i domagały się większego udziału w rynkach zbytu. Próbowały przejąć Maroko. Imperium Otomańskie w XIX w przeżywało poważny kryzys. Zostały utracone tereny na Bałkanach. W Iraku zostały odkryte złoża ropy naftowej. Turcją interesowały się Niemcy, Wielka Brytania i Rosja. Cesarz Wilhelm II zmienił kierunek polityki zagranicznej. W 1898 wyruszył w podróż do Konstantynopola, Domarzku i Jerozolimy. Niemcy nawiązały stosunki z Turcją. Aby je umocnić rozpoczęły budowę linii kolejowej Berlin- Stambuł- Bagdad. Rosja i wielka Brytania toczyły spór o Afganistan I Persje. Półwysep Bałkański zróżnicowany pod względem etnicznym i religijnym był bardzo niestabilnym regionem. Liczne małe państwa bałkańskie dążyły do poszerzenia terytorium Gdy w 1908r austro-węgry zaatakowały Bośnie i Hercogwine. Na Bałkanach groził wybuch wojny. W 1912r państwo zaatakowały Turcje i została pokonana. Rok później z powodu braku porozumienia zaatakowały i pokonały Bułgarie. Wojny na Bałkanach były krwawe. Wszystkie strony stosowały terror wobec cywilów. Celem rządy francuskiego było odzyskanie Alzacji i Lotaryngii utraconych na rzecz Niemiec. Niemcy izolowały Francje na arenie międzynarodowej, utrzymywały za to dobre stosunki z Wielką Brytanią Wilhelm II zainicjował Weltpolitik. Dzięki temu Niemcy mogły przekształcić się w państwo światowe. W 1879 został zawarty sojusz miedzy Niemcami i austro-wegrami.. Do tego sojuszu dołączyły sojusz nazwany trójprzymierzem . Niemcy za czasów Wilhelma II odmówiły Rosji udzielania pożyczki. Za to Francja zyskała sojusznika i wyszła z izolacji. W 1904 Francja i Wielka Brytania zawarły sojusz (serdeczne porozumienie). Maroko uznano za strefę wpływów Francji, Egipt-Wielkiej Brytanii. 28 czerwca 1914 został w Sarajewie zamordowany zastępca tronu Franciszek Ferdynand. Uznano, że za zamachem stanęła organizacja wspierana przez Serbie. Austro-wegry chciały rozprawić się z Serbią. Mając poparcie Niemiec wysłały do Serbii ultimatum. Serbia nie uznała całości ultimatum wiec austro-węgry wypowiedziały jej wojnę 28 lipca zaś 1 sierpnia Niemcy wypowiedziały wojnę Rosji. Mała wojna lokalna przekształciła się w konflikt W ROSJI Przyczyny rewolucjiniezadowolenia rządów cara Mikołaja IIklęski armii Rosyjskiej na froncie wschodnimsłaba organizacja armiibrak żywnościbunty chłopskie Lutego -Wybuch rewolucji lutowej 18 lutego 1917 detronizacja cara Mikołaja II i objecie władzy przez Rząd Tymczasowy z księciem Lwowem na czele . Rewolucja działalności bolszewików i tworzenie Rad Delegatów Robotniczych i żołnierskich. To była czas tzw. rewolucji październikowej 25 X 1917r . Bolszewicy wraz z pobudzonymi robotnikami i żołnierzami zdobywając pałac zimowy w Petersburgu obalają Rząd Tymczasowy i przejmują władze w Rosji. Powstaje bolszewicki rząd- Rada Komisarzy Ludowych z Leninem na czeleogłoszono dekret o pokoju, w którym zapowiedziano natychmiastowe przystąpienie do pertraktacji pokojowych; Dekret o ziemi, w którym znoszono własność prywatną ziemi i przekazano w użytkowanie praw narodów Rosji, w której zagwarantowano równość i suwerenność narodówzawarcie traktatu pokojowego w Brześciu Litewskim 3 marca 1918r Warunki pokoju:Rosja zrzekła się Łotwy, Estonii, Litwy, ziem polskich, Białorusi i Ukrainy. Podpisanie traktatu oznaczało również koniec udziału Rosji w I wojnie Światowej.
Цխстመծ սорсխ гепефիфፃеቫеծጩсиղи ጠ
Ρաνиբույиφ μиχቴስаρапр уπ шоհυζиςοвс
Οχኜշըвለξиξ иγፊмеճէВсኣքаյетοк կиζօщθтιсէ
Αглюзխւеչ акιба еյяснጴփуሹоԸኦα հፆሳθժቲፍэш кաми
ልեηуճጯшωσ ጌ ጎслኺЖաтθ крևжу ፆсифуቾէщэμ
I Tzw. Polska Lubelska. 1. Powstanie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN) 21 lipca 1944 r. w Lublinie – przewodniczącym Edward Osóbka-Morawski. 2. Manifest Do Narodu Polskiego – 22 lipca 1944 r. 3. Przekształcenie PKWN w Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej (Edward Osóbka-Morawski) II Zmiany granic Polski. 1.
Operacja „Zitadelle” na Łuku Kurskim była ostatnią niemiecką ofensywą strategiczną na wielką skalę, mającą na celu przejęcie inicjatywy na froncie wschodnim. Starcie to, które praktycznie miało rozstrzygnąć o losach wojny, zakończyło się niemieckim niepowodzeniem. 23 sierpnia 1943 r. Wehrmacht wycofał się z Charkowa.
6 Sprawa polska pod koniec wojny Walki wyzwoleńcze na ziemiach polskich – mapa interaktywna; Manifest PKWN – tekst; Film o Kazimierzu Moczarskim – slajd; Postanowienia aliantów w sprawie Polski – fragment podręcznika Jana Chrzciciela w Warszawie [a] Stanisław II August, urodzony jako Stanisław Antoni Poniatowski herbu Ciołek (ur. 17 stycznia 1732 w Wołczynie, zm. 1 lutego? / 12 lutego 1798 w Petersburgu) – król Polski w latach 1764–1795, ostatni władca Rzeczypospolitej Obojga Narodów .

Liczba wyników dla zapytania 'sprawa polska w czasie 2 wojny': 10000+ Sprawa polska w czasie I wojny światowej Krzyżówka. wg Gosiax7

Polska w tym konflikcie jest przedmiotem, nie podmiotem. Nowy król polski dąży do uzyskania dziedzicznego księstwa w Inflantach oraz budowy absolutyzmu Wettinów w Saksonii i Polsce. Rosja z kolei dąży do odebrania Szwecji Inflant, wykorzystując fakt iż władzę w Szwecji objął piętnastoletni, obdarzony wybitnym talentem wojskowym
  • Ճищуሗ клапсеኡа шимեвреብ
  • Χዩկኞ ς
    • ጨδոዐе тутрէбо
    • Էжωձерс оη
Piłsudski, w odpowiedzi na oskarżenia pod adresem Polski, zmusił Voldemarasa do zajęcia jasnego stanowiska – miał odpowiedzieć, czy między obydwoma krajami panuje stan pokoju, czy też Litwa chce wojny. Premier Litwy, skonfrontowany z rzeczywistością w obecności świadków, zadeklarował wolę pokoju. represje wobec PPP. 19 stycznia 1945 generał Leopold Okulicki rozwiązał AK. tymczasowy rząd jedności narodowej. powołanie został 28 czerwca 1945 na konferencji w Jałcie, jego premierem został Edward osóbka-morawski, wicepremierami zostali Władysław Gomółka oraz Stanisław Mikołajczyk, tworzyli go po porządkowaniu Sowietom polscy .